Bruksizm co robić gdy zaciskasz zęby w nocy?

Bruksizm to problem, który polega na mimowolnym, nieświadomym zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami, zwłaszcza podczas snu. Wielu pacjentów zastanawia się, co robić, gdy zauważą u siebie typowe objawy, takie jak bóle głowy po przebudzeniu czy napięcie mięśni twarzy. Odpowiednia reakcja i szybka konsultacja ze specjalistą mogą zapobiec poważnym skutkom tego schorzenia.^{[1][2][3][5][8]}

Bruksizm nocny – co to jest?

Bruksizm nocny objawia się zgrzytaniem zębami oraz silnym zaciskaniem szczęk, często nieświadomym dla chorego. Podczas ataku bruksizmu siła ścisku może być nawet 10 razy większa niż przy gryzieniu twardych pokarmów, co sprawia, że szkliwo ulega szybkiemu ścieraniu.^[1][5][8] Dźwięk zgrzytania bywa słyszalny dla partnera, a osoba dotknięta problemem często dowiaduje się o swoim schorzeniu właśnie od osoby śpiącej obok.^[1][3]

Bruksizm to zaburzenie mięśniowe ściśle związane ze stresem, napięciem oraz dysfunkcją stawów skroniowo-żuchwowych (TMJ). Dzieli się na wariant dzienny, oparty na zaciskaniu zębów, oraz nocny, gdzie dominuje zgrzytanie.^[2][4][5]

Objawy nocnego zaciskania zębów

Najczęstsze objawy bruksizmu to przede wszystkim uporczywe bóle głowy, zwłaszcza odczuwalne po przebudzeniu.^[1][2][4][6] Do charakterystycznych symptomów należą także:

• napięcie i bóle mięśni żuchwy, twarzy oraz szyi,
• dyskomfort w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych,
• trzaski, ból i ograniczona ruchomość żuchwy,
• szumy w uszach,
• nadwrażliwość i ścieranie szkliwa,
• krwawienie dziąseł,
• przebudzenia oraz problemy ze snem,
• zmęczenie i trudności z koncentracją, szczególnie u dzieci.^{[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]}

Z czasem bruksizm może prowadzić do zmian estetycznych w twarzy wynikających z przerośnięcia mięśni żuchwy.^[3][5][8]

Skutki nieleczonego bruksizmu

Brak reakcji na nocne zaciskanie zębów prowadzi do licznych powikłań. Najpoważniejsze z nich to mechaniczne uszkodzenia szkliwa, odsłonięcie wrażliwej zębiny, pęknięcia zębów oraz powstawanie ubytków.^{[1][3][4][5][6][8]} Utrzymujący się stan wzmożonej pracy mięśni żuchwy sprzyja bólom karku, barków i głowy.

Nieodpowiednie leczenie lub jego brak może skutkować chronicznym bólem, zakłóceniami snu, suchością jamy ustnej, trudnościami z przeżuwaniem, a w konsekwencji zniekształceniem rysów twarzy na skutek hipertrofii mięśni żwacza.^[3][6][8]

Co robić, gdy zaciskasz zęby w nocy?

Kluczowym krokiem jest konsultacja z dentystą, który na podstawie badania zębów i wywiadu może jednoznacznie postawić diagnozę.^{[1][2][5][6][8]} W terapii stosuje się:

• Szyny relaksacyjne – indywidualnie dobrane nakładki chroniące zęby przed ścieraniem i redukujące napięcie mięśni.
• Unikanie nadmiernego żucia gumy oraz twardych pokarmów.
• Ćwiczenia relaksacyjne i techniki zmniejszające stres.
• Wsparcie psychologiczne oraz terapia behawioralna skierowana na redukcję napięcia i zmianę niekorzystnych nawyków.
• W ciężkich przypadkach – iniekcje toksyny botulinowej (botoks) w mięśnie żwaczowe, co ogranicza ich nadmierne napięcie i chroni przed uszkodzeniami.^{[1][2][5][6][7][8]}

Połączenie leczenia stomatologicznego z opieką psychologiczną jest aktualnie uznawane za najskuteczniejsze,^[3][7] a terapia botoksem znajduje coraz szersze zastosowanie na świecie.

Bruksizm a styl życia – jak wspomóc leczenie?

Zmiana stylu życia to istotny element terapii. Stres uznawany jest za jeden z głównych czynników wywołujących bruksizm.^[2][4][5] Wprowadzenie regularnego odpoczynku, nauka technik radzenia sobie z napięciem oraz dbałość o higienę snu pomagają ograniczyć częstotliwość i nasilenie epizodów.^[3][4][6][8]

Unikanie czynników drażniących mięśnie żuchwy, takich jak wielogodzinne żucie gumy, spożywanie twardych pokarmów, czy napoje pobudzające przed snem, jest wskazane.^[2][3]

Podsumowanie

Bruksizm nocny to złożony problem wymagający kompleksowej diagnozy i leczenia. Osoby zaciskające zęby w nocy powinny jak najszybciej skonsultować się ze stomatologiem, wdrożyć szynę relaksacyjną oraz metody ograniczające stres. W cięższych przypadkach leczenie farmakologiczne i psychologiczne daje najlepsze efekty.^{[1][2][3][5][6][7][8]} Nieleczony bruksizm prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych i obniża komfort życia.

Źródła:

1. https://diag.pl/pacjent/artykuly/bruksizm-przyczyny-i-leczenie-zgrzytania-zebami/
2. https://www.dentaxo.pl/blog/bruksizm/
3. https://mio-dent.pl/bruksizm/
4. https://hcentrum.pl/bruksizm-co-to-jest-objawy-leczenie-skutki/
5. https://www.mediraty.pl/stomatologia/artykuly/bruksizm-czym-jest-jak-go-leczyc-i-jakie-sa-konsekwencje/
6. https://www.medicover.pl/stomatologia/bruksizm-objawy-przyczyny-i-leczenie-zgrzytania-zebami/
7. https://www.arsestetica.pl/zabiegi/twoj-problem/twarz/bruksizm-zgrzytanie-zebami/
8. https://n100stomatologia.pl/bruksizm-przyczyny-objawy-i-metody-leczenia-zgrzytania-zebami/
9. https://www.oralb.pl/pl-pl/zdrowie-jamy-ustnej/choroby-zebow-i-jamy-ustnej/inne-choroby-zebow-i-jamy-ustnej/bruksizm-zgrzytanie-zebami
10. https://www.e-zikoapteka.pl/encyklopedia/choroby/bruksizm